DIRETÓR EZEKUTIVU ASISTE ASINATURA KONTRATU AKIZISAUN NO INSTALASAUN KABU SUBMARINU FIBRA ÓPTIKA ENTRE GOVERNU TIMOR-LESTE HO KOMPAÑIA ALCATEL SUBMARINE NETWORKS (ASN)
- Publika husi: Samuel
- Loron: 31/May/2022
DIRETÓR
EZEKUTIVU ASISTE ASINATURA KONTRATU AKIZISAUN NO INSTALASAUN KABU SUBMARINU
FIBRA ÓPTIKA ENTRE GOVERNU TIMOR-LESTE HO KOMPAÑIA ALCATEL SUBMARINE NETWORKS
(ASN)
Loron-tersa, 31 Maiu
2022: Diretór Ezekutivu Ajénsia Dezenvolvimentu Nasionál, Institutu Públiku
(ADN, IP) Eng. Mariano Renato Monteiro da Cruz, akompana husi Koordenador
Gestaun Administrativa Sr. Nelson Soares Pinto, Asesora Sra. Epi Orleães nomós
Assessor ICT Sr. Romualdo Duarte Guterres ne'ebe hanesan mós Koordenadór grupu
tékniku interministeriál ba projetu Cabo Fibra Optica-Timor-Leste South
Submarine Cable (TLSSC) partisipa iha serimonia asinatura entre Governu
Timor-Leste no kompañia Alcatel Submarine Networks (ASN) kona-ba Kontratu
Akizisaun no Instalasaun Kabu Submarinu Fibra Óptika, ne'ebe hala'o iha Palacio
do Governo.
VIII Governu
Konstitusionál liu hosi Komisaun Interministeriál ba implementasaun sistema
kabu submarinu fibra óptika, kompostu hosi Vise-Primeiru-Ministru no Ministru
Planu no Ordenamentu, nu’udar Prezidente, Ministru Koordenadór ba Asuntu
Ekonómikus, Ministru Finansas, MinistruTransportes no Telekomunikasaun, no
kompañia Alcatel Submarine Networks (ASN), halo asinatura ba Kontratu Akizisaun
no Instalasaun Kabu Submarinu Fibra Óptika.
Iha intervensaun
Sua Exelénsia Primeiru-Ministru, fó apresiasaun ba servisu ne’ebé Komisaun
Interministeriál, ne’ebé lidera husi Sua Exelénsia Vise-Primeiru-Ministru no
Ministru Planu no Ordenamentu, hala’o, nune’e mós apresia servisu husi Grupu
tékniku. Liu husi sira nia esforsu hotu mak Timor-Leste hakat tan pasu pozitivu
ida iha projetu estratéjiku ida, asinatura ba Kontratu Akizisaun no Instalasaun
husi ligasaun dijitál Timor-Leste nian, liu hosi kabu submarinu fibra óptika,
ba Sidade Darwin no Port Hedland iha Commonwealth da Austrália, atu bele kumpre
objetivu ida ne’ebé estabelese iha Programa VIII Governu: “posibilidade asesu
internet ba timor-oan hotu”
Xefi Governu mós
realsa tan katak: “Garantia ba timor-oan hotu asesu internet la’ós kestaun
asesibilidade ba ema hotu, iha territóriu laran tomak, maibé relasiona mós ho
asesu internet ho folin asesivel ba ema hotu. Infraestrutura ida ne’e sei loke
dalan ba timor-oan hotu, independentemente ba nia kbiit atu iha asesu ba
internet.
Ida ne’e mós
hanesan pasu importante ida ba diversifikasaun ekonómika no hamenus dependénsia
ba setór Petrolíferu.”
Iha serimónia ida
ne’e Exelénsia Vise-PM no Ministru Planu no Ordenamentu, Eng. José Maria dos
Reis, hatete mós katak loron ohin nian “VIII Governu Constitucional mós marka
tan pasu ida ba iha reforma sira ne’ebé Governu halo hela daudaun iha setór
teknolojia no informasaun, hodi aproxima Timor-Leste iha Era Dijitál”
Iha diskursu Senhor
Vise-Primeiru-Ministru José Reis manifesta haksolok tamba projetu ida ne’e
finansia 100% hosi orsamentu Governu Timor-Leste nian.
Iha nia
intervensaun, Prezidente Komisaun Interministeriál sita mós servisu balun
ne’ebé Komisaun interministeriál no Grupu Tékniku hala’o tiha.
Xefe Ezekutivu no
Prezidente Komisaun Interministeriál hato’o agradesimentu ba apoiu ne’ebé
Governu da Austrália sempre fó ba Timor-Leste, nu’udar parseiru Governu
Timor-Leste nian iha projetu ida ne’e, liu hosi dezenvolvimentu ba estudu FEED
(Front and Engeneering design).
Governu anunsia mós
katak, projetu ida ne’e sei la termina ho instalasaun Kabu Submarinu Fibra
Óptika, maibé fó posibilidade atu halo ligasaun foun no afirma katak sei
estabelese Empreza Públika, ida ne’ebé sei halo jestaun, operasionalizasaun no
manutensaun ba investimentu boot ida ne’e.
Serimónia asinatura
akordu ida ne’e, hala’o iha Palásiu Governu no hetan partisipasaun espesiál
husi S.E. Primeiru-Ministru, Senhor Taur Matan Ruak, S.E. Ministru Finansas Dr.
Rui Gomes, S.E. Ministru das Obras Públikas, Senhor Abel Pires, S.E. Ministru
Transporte no Telekomunikasaun Dr. Agostinho da Silva, S.E Ministru da Justisa
Dr. Tiago Amaral Sarmento, S.E. Embaixadór Australia iha Timor Leste Sr. Bill
Costello, no inklui grupu tékniku interministeriál.
LEMA ADN
- Aprende hodi halo, halo hodi aprende;
- Haburas kreatividade no inovativo de servisu;
- Hametin principiu servisu salva an, salva superior/liders, salva instituisaun no salva nasaun;



