info@adn.gov.tl
+670 3310289

Jornada Orsamentu 2027 ho tema hametin rezilensia liu husi transformasaun; diversifika, ekonomia, asegura futuru ida sustentavél.

  • Publika husi: Maximiano
  • Loron: 12/Jun/2026

Dili, 12/06/2026. Diretór Ezekutivu ADN,I.P Eng. Januario M. Guterres akompaña husi Koordenadóra UGA-ADN,I.P Sra. Amelia da Costa partisipa iha Jornada Orsamentu 2027 ho tema hametin rezilensia liu husi transformasaun; diversifika, ekonomia, asegura futuru ida sustentavél.” Reuniaun ida ne’e rasik realiza iha Auditoriu Ministériu Finansas nian iha Airarak laran,Dili.

Reuniaun Jornada Orsamentu 2027 ida ne’e rasik prezide direita husi Primeiru Ministru RDTL S.E Kay Rala Xanana Gusmão. Iha nia diskursu, Primeiru Ministru hatato’o ninia sauidasaun no bem vindo ba partisipante sira no iha oportunidade ne’e, Primeiru Ministru hato’o mós katak Iha etapa preparasaun ba OJE 2027 nian liu husi esforsu koletivu ida  fo tan pasu ida ba  dezenvolvimentu sustentavel ba longu prazu ba TL .

“ Saudasaun no Benvindu ba partisipante sira hotu, Iha etapa preparasaun ba OJE 2027 nian liu husi esforsu koletivu ida ita fo tan pasu ida ba  dezenvolvimentu sustentavel ba longu prazu ba TL, husi nasional, Estadu iha 2027 sei sai hanesan primeiru orsamentu husi ita nian kuadru ba planiamentu ba mediu prazu 2027 – 2030, ne’e hanesan  roteiru foun ida husi Governu atu alkansa metas sira ne’ebé estabelese iha planu estratejiku ba dezenvolvimentu aprovadu  iha 2011 ne`e, ho nune’e , orsamentu ne`e hakarak fo mai ita forma ida ne`ebe metin iha dalan loos atu ita bele atinji estatutu hanesan bens ho rendimentu mensuavel iha 2030, orsamentu 2027 mós atu diversifika  ekonomia non-petroliferu no promove mós kresimentu ida ne’ebé inkluziviu liu ne’ebé apoiu  mós politiku kona-ba ekonomia azul  2025 – 2035, no mós sei ho ita nia intervensaun tomak ba ASEAN  no komprimisu ba asuntu nasional sira seluk.” Hateten Primeiru Ministru iha nia Intervensaun.

Durante halo diskursu, Primeiru Ministru ne’e mós konsidera tema ne’ebé maka iha daudaun relasiona ho Jornada Orsamentu 2027 ne’e reflete mós ba iha nesesidade atu transforma reziliénsia nasaun nian bá investimentu ne’ebé bele sustenta kresimentu ekonomia no prepara país hasoru dezafius globais, inklui alterasaun klimátika no katastrofes naturais.

Iha oportunidade ne’e PM kontinua halo alerta mós kona-bá, monitorizasaun bá Planu Estratéjiku Dezenvolvimentu ne’ebé maka hatudu katak barak husi metas ne’ebé define ona seidauk atinje rezultadu tuir espetativa. Tanba ne’e, Governu presiza muda abordajen iha preparasaun orsamentu no aumenta efisiénsia utilizasaun rekursu públiku.

Primeiru Ministru kontinua  fó atensaun maka’as kona-bá prosesu orsamentál foun sei bazeia bá dixiplina rigorozu ho limitasaun bá alterasaun proposta despeza no prioridade bá inisiativas ne’ebé hetan aprovasaun husi Komité Revizaun Polítikas.

Durante ninia diskursu, PM Xanana mós identifika área prioritária sira bá OJE 2027 inklui agrikultura, peskas, turizmu, komérsiu, infraestruturas rurais, edukasaun, saúde, empregu bá joven sira, reziliénsia alimentár no enerjétika, transformasaun dijitál, no preparasaun bá Simeira CPLP 2027, eleisaun jerál 2027 no Prezidénsia ASEAN 2029.

Primeiru-Ministru husu bá ministériu no instituisaun estadu sira atu revê programas ne’ebé iha, identifika atividades ho impaktu ki’ik ka dezempeñu la satisfatóriu no rediresiona rekursu bá prioridades ne’ebé fó benefísiu direta bá povu.

Hafoin halo tiha intervensaun, Primeiru Ministru no partisipante sira kontinua asiste hamutuk aprezentasaun husi Ministeriu Finansas kona-ba Panorama Makroekonomiku no Fiskal (inklui ona dezempeñu Ezekusaun orsamentu), lia menon husi sidadaun sira (rezultadu husi konsulta sidadaun), no mós aprezentasaun husi Ministeriu Planeamentu Investimentu no Estratéjiku (MPIE) kona-ba Dalan ba ba oin-Planu Mediu Prazu 2027-2030 no hafoin pausa ba almosu kontinua hikas ho aprezentasaun husi Ministériu Finansas kona-ba metode prosesu preparasaun OJE, prioridade 2027, sénariu fiskál 2027 kontinua ho diskusaun no taka ho distribuisaun sirkular.

Partisipantes iha reuniaun Reuniaun Jornada Orsamentu 2027 mai husi Membru Governu sira IX Governu Konstitusionál, Deputadu sira husi Parlamentu Nasionál, Prezidente Autoridade Munisipál sira, Diretór Jerál no Diretór Nasionál sira, Kargu Xefia sira, Parseiru dezenvolvimentu sira, sosiedade sivil no mós tékniku sira. (Media_ADN)

 

LEMA ADN

  • Aprende hodi halo, halo hodi aprende;
  • Haburas kreatividade no inovativo de servisu;
  • Hametin principiu servisu salva an, salva superior/liders, salva instituisaun no salva nasaun;