info@adn.gov.tl
+670 3310289

EKIPA ADN,I.P. NO MOP AKOMPANHA KOMISAUN E PN HALO FISKALIZASAUN BA PROJETU INFRAESTRUTURA IHA ERMERA

  • Publika husi: Celso
  • Loron: 01/Oct/2026

Ermera, 01/10/2026. Ekipa Ajénsia Dezenvolvimentu Nasionál Institutu Públiku (ADN, I.P), hamutuk ho ekipa Ministériu Obras Públikas (MOP), akompaña membru Komisaun E – Komisaun Infraestrutura Parlamentu Nasionál iha atividade fiskalizasaun ba projetu infraestrutura sira iha Munisípiu Ermera.
Fiskalizasaun ne’e realiza hodi haree no avalia diretamente iha tereñu kona-ba progresu implementasaun projetu infraestrutura, kondisaun obra, kumprimentu ba planu no espesifikasaun téknika, inklui aspetu sira ne’ebé relevante ba kualidade, durabilidade no benefísiu obra ba komunidade.
Komisaun E iha Parlamentu Nasionál mak Komisaun Infraestrutura, ne’ebé trata asuntu sira relasiona ho infraestrutura no apoia Plenáriu iha ezekusaun nia funsaun konstitusionál. Komisaun espesializada permanente sira iha responsabilidade atu analiza no investiga asuntu interese ba país, prepara relatóriu, paresér no rekomendasaun, ne’ebé bele submete ba Plenáriu atu konsidera.
Komisaun sira mós iha kapasidade atu rona informasaun husi membru Governu no funsionáriu públiku, organiza audiénsia públika no analiza petisaun sira ne’ebé aprezenta ba Parlamentu. Mekanizmu sira ne’e permite Parlamentu hetan informasaun direta kona-ba implementasaun politika públika no servisu governamentál.
Fiskalizasaun ba infraestrutura importante tanba Parlamentu Nasionál iha poder fiskalizasaun polítika, ne’ebé inklui akompañamentu no avaliasaun ba atividade Governu no Administrasaun Públika. Parlamentu mós iha responsabilidade atu haree kumprimentu ba Konstituisaun no Lei, inklui fiskaliza ezekusaun orsamentu no analiza relatóriu atividade Governu.
Tanba projetu infraestrutura públika envolve investimentu no rekursu públiku signifikativu, vizita ba tereñu permite membru Parlamentu haree diretamente situasaun real obra, kompara progresu iha tereñu ho informasaun no planu ne’ebé disponivel, rona preokupasaun komunidade no identifika asuntu sira ne’ebé presiza atensaun husi entidade kompetente.
Fiskalizasaun hanesan ne’e la substitui responsabilidade téknika no kontratuál husi entidade implementadóra, fiskalizadora no empreiteiru. Pelu kontráriu, nia sai mekanizmu akompañamentu no kontrolu polítiku husi Parlamentu, enkuantu entidade téknika relevante sira kontinua hala’o nia responsabilidade tuir mandatu no prosedimentu ne’ebé aplika.
Iha atividade fiskalizasaun ne’e, ADN no MOP fó apoiu liuhusi informasaun téknika no esplikasaun kona-ba situasaun projetu iha tereñu. ADN, hanesan instituisaun ne’ebé iha papel iha monitorizasaun no avaliasaun dezenvolvimentu nasional, bele kontribui ho informasaun kona-ba progresu no aspetu tékniku sira ne’ebé identifika durante akompañamentu.
MOP, hanesan entidade governamental responsável ba área obras públikas no infraestrutura, iha papel importante atu fó klarifikasaun kona-ba planeamentu, implementasaun no dezafiu sira relasiona ho projetu infraestrutura.
Kooperasaun entre Parlamentu Nasionál, ADN no MOP iha atividade tereñu hanesan ne’e importante atu hametin transparénsia, responsabilidade institusionál no akompañamentu ba implementasaun investimentu públiku, ho objetivu atu asegura katak infraestrutura sira ne’ebé konstrui ka rehabilita bele responde ba nesesidade komunidade no objetivu dezenvolvimentu nasional.
Iha prátika, Parlamentu Nasionál mós uza rezultadu husi atividade fiskalizasaun atu suporta prosesu parlamentár, inklui preparasaun relatóriu, rekomendasaun no akompañamentu ba resposta husi entidade públika kompetente. Agenda ofisiál Parlamentu Nasionál iha 2026 hatudu katak vizita fiskalizasaun ba munisípiu sira sai parte husi atividade komisaun parlamentár.

LEMA ADN

  • Aprende hodi halo, halo hodi aprende;
  • Haburas kreatividade no inovativo de servisu;
  • Hametin principiu servisu salva an, salva superior/liders, salva instituisaun no salva nasaun;